Η αγορά πετρελαίου βρίσκεται σε κατάσταση χάους καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ για μόνιμη εκεχειρία προκαλούν ακραίες διακυμάνσεις τιμών. Στη χρηματιστηριακή αγορά, τα futures του Brent κατέγραψαν την μεγαλύτερη εβδομαδιαία πτώση από το 2022, ενώ παράλληλα στη φυσική αγορά οι τιμές έχουν εκτοξευτεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Δραματική πτώση στα χρηματιστηριακά futures
Τα futures του Brent υποχώρησαν κατά 72 σεντς, ή 0,8%, κλείνοντας την εβδομάδα με απώλειες 12,7% στα 95,20 δολάρια το βαρέλι. Πρόκειται για την μεγαλύτερη εβδομαδιαία απώλεια του Brent από τον Αύγουστο του 2022.
Τα futures του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate υποχώρησαν κατά 1,30 δολάρια, ή 1,3%, στα 96,57 δολάρια το βαρέλι. Η εβδομαδιαία πτώση έφτασε το 13,4%, τη μεγαλύτερη από τον Απρίλιο του 2020 κατά την περίοδο της πανδημίας.
Η πτώση αυτή στη χρηματιστηριακή αγορά αντανακλά τις προσδοκίες για ανάκαμψη των διεθνών σχέσεων και αποκλιμάκωση της κρίσης. Ωστόσο, η κατάσταση στη φυσική αγορά παρουσιάζει ένα εντελώς διαφορετικό σκηνικό.
Ρεκόρ τιμών στη φυσική αγορά πετρελαίου
Ενώ τα χρηματιστηριακά συμβόλαια κατέγραψαν την μεγαλύτερη πτώση, στη φυσική αγορά πετρελαίου οι τιμές έχουν εκτοξευτεί σε πρωτοφανή επίπεδα. Οι έμποροι και τα διυλιστήρια αναζητούν απεγνωσμένα σε ολόκληρο τον κόσμο άμεσα διαθέσιμα αποθέματα.
Το Dated Brent, ο σημαντικότερος δείκτης αναφοράς για την τιμολόγηση εκατομμυρίων βαρελιών καθημερινά, έφτασε στο ιστορικό ρεκόρ των 144 δολαρίων το βαρέλι πριν από την κατάπαυση του πυρός. Αυτό ξεπερνά τα υψηλά επίπεδα του 2008.
Μέχρι την Παρασκευή, το Dated Brent είχε υποχωρήσει στα 126 δολάρια το βαρέλι, αλλά παραμένει σε επίπεδα που ξεπερνούν τα futures του Brent με παράδοση Ιούλιο περισσότερο από 30 δολάρια.
Τα φορτία που θα παραδοθούν τις επόμενες εβδομάδες άλλαξαν χέρια σε πρωτοφανείς τιμές. Έμποροι, συμπεριλαμβανομένων των Trafigura Group και Gunvor Group, πρόσφεραν 22 δολάρια το βαρέλι πάνω από το Dated Brent για φορτία στη Βόρεια Θάλασσα με παράδοση στα τέλη Απριλίου και στις αρχές Μαΐου.
Τα Στενά του Ορμούζ κλείνουν τις ροές πετρελαίου
Η κρίσιμη αρτηρία διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει ουσιαστικά κλείσει. Η κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ παρέμεινε κάτω από το 10% του κανονικού όγκου, καθώς η Τεχεράνη προειδοποίησε τα πλοία να παραμείνουν στα χωρικά της ύδατα.
Οι αεροπορικές επιδρομές που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου ξεκίνησαν τη σύγκρουση που επηρεάζει τώρα ολόκληρη την ενεργειακή αγορά. Τα περισσότερα πλοία που διέσχισαν τα Στενά τη προηγούμενη ημέρα συνδέονταν με το Ιράν, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων.
Το Ιράν δήλωσε ότι θέλει να χρεώνει τέλη για τα πλοία που θα διέρχονται από τα Στενά στο πλαίσιο της ειρηνευτικής συμφωνίας. Ωστόσο, δυτικοί ηγέτες και η ναυτιλιακή υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών έχουν απορρίψει αυτή την ιδέα.
Εξαιρετικές απώλειες στις ενεργειακές υποδομές
Περισσότερα από 60 ενεργειακά υποδομές σε ολόκληρο τον Κόλπο έχουν πληγεί από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους. Ενώ οι περισσότερες επιθέσεις δεν αναμένεται να προκαλέσουν παρατεταμένες διαταραχές, τουλάχιστον οκτώ εγκαταστάσεις αντιμετωπίζουν μεγάλα χρονοδιαγράμματα επισκευής.
Σύμφωνα με ανάλυση της J.P. Morgan, οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής μείωσαν την παραγωγή αργού πετρελαίου σε περίπου 7,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Μάρτιο, καθώς η χωρητικότητα αποθήκευσης περιορίστηκε.
Οι διακοπές παραγωγής προβλέπεται να αυξηθούν στα 9,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Απρίλιο, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας (Energy Information Administration).
Έλλειμμα προμηθειών και πανικός στις αγορές
Στη Βόρεια Θάλασσα, την πιο σημαντική αγορά φυσικού αργού στον κόσμο, οι έμποροι υπέβαλαν 40 προσφορές για φορτία αυτή την εβδομάδα. Μόνο τέσσερις από αυτές καλύφθηκαν, ένας αριθμός που αποκαλύπτει το μέγεθος της κρίσης.
Οι υψηλές τιμές στη φυσική αγορά φανερώνουν ότι οι traders αναμένουν έντονη έλλειψη πετρελαίου τις επόμενες εβδομάδες. Τα διυλιστήρια αναζητούν προμήθειες σε όλο και πιο απομακρυσμένες περιοχές, οδηγώντας σε ασυνήθιστες συναλλαγές.
Οι προμήθειες από τη Νιγηρία για φόρτωση τον επόμενο μήνα διαμορφώθηκαν έως και 25 δολάρια το βαρέλι πάνω από το σημείο αναφοράς. Πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, τα πρίμια αυτά ήταν μικρότερα από 3 δολάρια.
Προειδοποιήσεις αναλυτών για νέα αύξηση τιμών
Οι αναλυτές της Commerzbank επισήμαναν ότι το βασικό ζήτημα είναι εάν η κυκλοφορία πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ θα επαναληφθεί. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτό θα συμβεί.
Εάν οι προμήθειες πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο παραμείνουν μπλοκαρισμένες, οι τιμές του πετρελαίου είναι πιθανό να αυξηθούν ξανά. Το έντονο πλήγμα στην παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου είναι έτοιμο να οδηγήσει την αγορά σε έλλειμμα εφοδιασμού φέτος.
Αυτή η εξέλιξη αποτελεί τεράστια μεταβολή στις προβλέψεις της αγοράς, διαγράφοντας τις προηγούμενες προσδοκίες για άνετη υπερπροσφορά. Οι ευρωπαϊκά διυλιστήρια ενδέχεται να ακολουθήσουν το παράδειγμα των ασιατικών και να μειώσουν την παραγωγή, κίνηση που θα επιδεινώσει την έλλειψη ζωτικών προϊόντων.
