Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια προς ευρωπαϊκές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ για την υποστήριξή τους κατά τις πρόσφατες διεθνείς κρίσεις. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επιβεβαίωσε ότι ο Αμερικανός ηγέτης ζήτησε να αυξήσουν τις δεσμεύσεις τους στη Συμμαχία.
Η συνάντηση Τραμπ-Ρούτε και τα παράπονα του προέδρου
Κατά τη συνάντησή τους, ο Τραμπ εξέφρασε ότι είναι απογοητευμένος από τη στήριξη που λαμβάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες από τους συμμάχους τους. Ο Ρούτε δήλωσε στο CNN ότι είχαν μια ειλικρινή και ανοιχτή συζήτηση για τον ρόλο των ευρωπαϊκών χωρών στο πλαίσιο της Συμμαχίας.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ αναγνώρισε ότι «δεν τήρησαν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες αυτές τις δεσμεύσεις». Υπογράμμισε παράλληλα ότι η μεγάλη πλειοψηφία των ευρωπαϊκών εθνών ήταν βοηθητική, συμβάλλοντας σε κρίσιμους τομείς στρατιωτικής συνεργασίας.
Μεταξύ των τομέων στους οποίους συνέβαλαν οι ευρωπαίοι σύμμαχοι περιλαμβάνονται η παραχώρηση στρατιωτικών βάσεων, η παροχή υλικοτεχνικής υποστήριξης, οι υπερπτήσεις και η τήρηση των δεσμεύσεων της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Ο Ρούτε απάντησε θετικά όταν ρωτήθηκε αν ο κόσμος είναι σήμερα ασφαλέστερος. Δήλωσε χαρακτηριστικά «Απολύτως», προσθέτοντας ότι η εξέλιξη αυτή «οφείλεται στην ηγεσία του Προέδρου Τραμπ». Παρά τις επικρίσεις, προσπάθησε να αναδείξει τη συνεργασία μεταξύ των συμμάχων.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να εξετάσουν την αποχώρησή τους από το ΝΑΤΟ. Απάντησε σε σχετικές ερωτήσεις δημοσιογράφων ότι πρόκειται για θέμα που συζήτησε ο πρόεδρος και θα το συζητήσει σύντομα με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει σχέδιο επιβολής κυρώσεων σε χώρες-μέλη της Συμμαχίας που κρίνει ότι δεν στήριξαν επαρκώς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Το σχέδιο προβλέπει τη μετακίνηση αμερικανικών στρατευμάτων από χώρες που κρίνονται μη συνεργάσιμες προς άλλες που επέδειξαν μεγαλύτερη υποστήριξη. Αν και δεν φτάνει στο επίπεδο της πλήρους αποχώρησης, σηματοδοτεί σοβαρή κλιμάκωση της έντασης στις διατλαντικές σχέσεις.
Ο ίδιος ο Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός, δηλώνοντας ότι είναι πολύ απογοητευμένος από το ΝΑΤΟ. Χαρακτήρισε τη στάση της Συμμαχίας στον πόλεμο με το Ιράν ως «στίγμα που δεν θα σβήσει ποτέ». Υποστήριξε ότι οι σύμμαχοι «δεν έκαναν απολύτως τίποτα» για να βοηθήσουν στην αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση.
Χώρες στο στόχαστρο και χώρες που επαινούνται
Στο στόχαστρο της Ουάσινγκτον φέρονται να βρίσκονται χώρες όπως η Ισπανία, η οποία δεν έχει δεσμευτεί για αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ. Επίσης, φέρεται ότι εμπόδισε τη χρήση του εναέριου χώρου της από αμερικανικά αεροσκάφη.
Δυσαρέσκεια υπάρχει και απέναντι στη Γερμανία λόγω της κριτικής που άσκησε στον πόλεμο, παρά τον κομβικό ρόλο της για τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Η Ιταλία και η Γαλλία περιόρισαν τη χρήση στρατιωτικών βάσεων, εντείνοντας την ενόχληση της αμερικανικής πλευράς.
Αντίθετα, χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία, η Λιθουανία και η Ελλάδα θεωρούνται πιο συνεργάσιμες. Ενδέχεται να ωφεληθούν από πιθανή ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν ήδη υψηλές αμυντικές δαπάνες και στήριξαν πρωτοβουλίες για τη διεθνική επιτήρηση των Στενών του Ορμούζ. Σήμερα, περίπου 84.000 Αμερικανοί στρατιώτες σταθμεύουν στην Ευρώπη, με τις βάσεις να αποτελούν κρίσιμους κόμβους για παγκόσμιες επιχειρήσεις και σημαντική οικονομική ενίσχυση για τις χώρες υποδοχής.
Η παρουσία αυτή λειτουργεί αποτρεπτικά έναντι της Ρωσίας, ιδίως στην Ανατολική Ευρώπη. Η εκπρόσωπος Λέβιτ κατηγόρησε το ΝΑΤΟ ότι «γύρισε την πλάτη» στον αμερικανικό λαό, υπογραμμίζοντας ότι οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν σε μεγάλο βαθμό την άμυνα της Συμμαχίας.
Ο Μαρκ Ρούτε επισκέφθηκε την Ουάσινγκτον σε μια προσπάθεια να γεφυρώσει τις εντάσεις που έχουν προκύψει μεταξύ των συμμάχων. Το σχέδιο κυρώσεων βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, ωστόσο έχει ήδη συζητηθεί σε υψηλό επίπεδο στον Λευκό Οίκο.
